Szara strefa
Szara strefa obrotu materiałem do siewu stanowi jeden z największych problemów polskiego rynku nasiennego. Szacuje się, że jej rozmiary mogą przekraczać 50% całego rynku nasiennego, powodując straty na poziomie kilkuset mln zł rocznie.
Nielegalny obrót niekwalifikowanymi nasionami i sadzeniakami wpływa negatywnie na kondycję finansową hodowców, pozbawiając ich nie tylko funduszy na inwestycje w innowacje i postęp odmianowy, ale również środków niezbędnych do zachowania odmian już istniejących.
Szara strefa działa na szkodę rolników, powodując obniżenie konkurencyjności polskiego rolnictwa w Unii Europejskiej. Rolnicy, nabywając do siewu materiał niewiadomego pochodzenia, nieprzebadany pod względem jakości i zdrowotności, w najlepszym razie ryzykują spadek plonów, w najgorszym porażenie plantacji chorobami i dotkliwe straty.
Nielegalny obrót to również problem firm nasiennych, produkujących legalne nasiona kwalifikowane. Produkcja kwalifikowanego materiału siewnego wymaga spełnienia restrykcyjnych urzędowych norm, aby na rynek trafiały tylko nasiona i sadzeniaki najwyższej jakości. Oferta szarej strefy to nieuczciwa konkurencja dla licencjonowanych producentów, zwłaszcza, że koszty produkcji oraz cena rynkowa materiału kwalifikowanego są wyższe niż w przypadku nasion niekwalifikowanych.
Artykułu „Ocena organizacji rynku nasiennego”
Polecamy lekturę artykułu „Ocena organizacji rynku nasiennego” , który porusza również problem szkodliwości nielegalnego obrotu materiałem do siewu.
Artykuł jest częścią publikacji „Raport Nasienny 2018 – Ewolucja rynku nasiennego w Polsce”.
Nie daj się szarej strefie!
- Nie nabywaj do siewu materiału nieznanego pochodzenia, np. od sprzedawcy w Internecie, z ogłoszenia w prasie lub od handlarza na targowisku, zwłaszcza, jeśli sprzedający nie zna lub nie chce podać nazwy odmiany.
- Nie korzystaj z ofert na nasiona lub sadzeniaki w podejrzanie atrakcyjnej cenie, „bez papierów”, „bez faktury”, „po elicie” – prawdopodobnie ten materiał nie przeszedł kwalifikacji przez PIORiN i nie został dopuszczony do obrotu.
- Nie wymieniaj się materiałem do siewu z sąsiadem, znajomym itp. – obaj naruszycie wyłączne prawo!
- Nie nabywaj do siewu materiału paszowego lub konsumpcyjnego, bez względu na cel zasiewów (np. na poplon, zazielenienie).
Dowód zakupu
Jeśli kupujesz kwalifikowany materiał siewny, zawsze sprawdzaj, czy zgadzają się dane na fakturze i na urzędowej etykiecie na worku (nazwa odmiany, gatunek, nr partii itp.).
Zawsze żądaj dowodu zakupu (paragon, faktura VAT, wydanie zewnętrzne).
Jak sprawdzić uprawnienia sprzedawcy materiału siewnego?
- Sprzedawca powinien być zarejestrowany w ewidencji podmiotów prowadzących obrót materiałem siewnym, prowadzonej przez Państwową Inspekcję Ochrony Roślin i Nasiennictwa (PIORiN).
- Sprzedawca powinien posiadać licencję lub sublicencję od hodowcy, którego odmianę wprowadza do obrotu.